LS Đặng Bá Linh - HN 1970
háng 8 năm 2010, Bạch Quốc Bình - đồng đội từng ôm xác Đặng Bá Linh từ cao điểm 105 Bắc Quàng Trị xuống núi - có việc vào TP Hồ Chí Minh. Hôm trước đã đến thăm mẹ Hồng và thắp hương cho Linh. Cuối tuần sẽ bay ra Hà Nội nên bạn có lời mời mấy anh em Trỗi hội ngộ. Tôi nhắn tin cho các anh Dương Minh, Kiến Quốc và Hà Chí Thành. Chiều 19 tháng 8, sau cơn mưa lớn, anh em gặp nhau ở quán Vườn Dừa, ngay cổng sân bay. Lính Trỗi trước lạ sau quen, "xoẹt" một cái là chuyện "ào ào như thác đổ". Vui! Mà thế quái nào, Thành và Bình lại học cùng Phổ thông 3 Hà Nội, bây giờ mới biết nhau. Trong nhiều chuyện có một chuyện cảm động.
... Quốc Bình, Chấn Biên, Ngô Vi Lam Sơn, Đặng Bá Linh, Trần Hữu Dân, Phan Thanh Tùng... và tôi là lính Hà Nội, cùng nhập ngũ đợt ấy. Cùng nhau từ ngày huấn luyện tân binh cho đến khi vào chiến trường. Chúng tôi có với nhau nhiều kỉ niệm, nào chuyện cả tiểu đội thèm thịt chó đã ra quán (khi ngồi vào ăn đã lẳng lặng bọc một gói tướng thịt, dồi chó vào lá chuối, giấu vào mũ cối) rồi "hẹn" A trưởng ập đến "bắt quả tang" để "chạy" (nay có lời xin bác chủ quán có hai cô con gái xinh đẹp tha lỗi!); nào đi xem Văn công Tổng cục biểu diễn ở Nga Sơn, Thanh Hóa; nào chia nhau từng điếu thuóc, hộp sữa, mẩu lương khô... Sau đó, tôi được điều sang Nam Lào, còn Quốc Bình, Bá Linh, Hữu Dân vào mặt trận Quảng Trị.
Ngày đầu tiên ra trận, cũng là ngày cuối cùng với Linh. Trên cao điểm 105, vừa nổ súng được ít phút, Linh bị trúng đạn vào bụng và đùi phải, mất máu nhiều. Trong đêm tối, dưới ánh sáng của từng đợt pháo sáng, Bình mò mẫm tìm bạn. Đến nơi đã thấy Linh tắt thở... Chuyện được ghi lại trong "Sinh ra trong khói lửa" tập II.
Năm 1973, khi bị thương, Bình được ra an dưỡng ở Nghĩa Đàn. Tranh thủ sự quản lí lỏng lẻo, bạn trốn về Hà Nội, đến thăm mẹ Hồng. Cũng chỉ nói là bạn cùng sư đoàn lại chơi chứ không dám lộ chuyện Linh đã hy sinh. Còn mẹ thì cứ vui như được đón con từ mặt trận trở về; hết hỏi xem Linh sống ra sao, nó có khỏe không, đến cá cháu ăn uống có đủ chất, anh em có thương yêu nhau... ? Muốn khóc và kể hết cho mẹ nhưng chả hiểu sao, nước mắt cứ chảy ngược vào trong.
Sự thật về cái chết của Linh giấu mãi hơn ba chục năm, cho đến khi Tăng Tiến nói anh em Trỗi đang làm sách Tập II. Những gì tận mắt chứng kiến được gửi cho BBT. (Tất nhiên, trước đó hỏi ý kiến anh Lai, anh trai Linh, thì được trả lời:
"Được thôi vì Linh đi đã lâu rồi!").
Cũng dịp ấy, bài "
Chuyện về một liệt sĩ, bạn tôi" được đăng trên báo QĐND Cuối tuần, ngày 28 tháng 7 năm 2002. Tác giả gọi điện ra, dặn cứ đến cổng tòa soạn trước vườn hoa Hàng Đậu mà mua. Bận bịu, tới sáng thứ ba mới đến thì bà bán báo lắc đầu:
"Số này đã bán hết từ chiều thứ bảy!". Buồn quá định quay xe thì có anh bạn, đang đọc báo trong tủ báo gắn ngoài bờ rào tòa soạn, xen vào:
"Này, tôi có tờ Cuối tuần đọc rồi, xin biếu ông!". Anh ta rút túi sau ra tờ báo, đưa cho Bình.
"Quý hóa quá. Cám ơn anh! Nhưng... xin phép được trả tiền!". "Tiền nong gì cái tờ báo đã đọc?". "Dạ, anh cứ nhận và xin được miễn nói lí do!".Bài báo đúng như những gì đã kể, nhưng chuyện không chỉ dừng ở đó. Ít ngày sau, đồng đội cùng sư đoàn biết Bình còn sống đã liên tục tìm về. Lại hội ngộ. Cũng chính nhờ thế mà Bình tìm được gia đình Phan Thanh Tùng - bạn, đồng đội, liệt sĩ - sau mấy chục năm bặt tin. Thầm cảm ơn tác giả, đọc xong Bình gấp tờ báo, cẩn thận cất vào ba lô "hành trang người lính".
Chiều hôm sau, đi làm về, tạt vào một quầy bán vé số ở cuối phố Bà Triệu. Có bao giờ chơi xổ số nhưng như có ai xui khiến, Bình mua liền bốn vé. Bẵng đi cả tuần, nhớ tới vé số đã mua, Bình ra Công ty Xổ số kiến thiết Thủ đô (trên đường Hàng Bài) nhờ cô bạn tra hộ. Cô xem xong hớn hở:
"Trúng những hai giải nhất, anh ạ. Mỗi giải 6 triệu". Công ty ghi lại số chứng minh thư rồi đưa giấy mời tới dự lễ trao giải.
Một buổi sáng, vừa ra đường thì gặp anh bạn già. Anh ta hí hửng:
"Bình ơi, khao đi!", "Khao vụ gì?", "Mày trúng giải nhất vé số hôm rồi", "Sao biết?", "Nghe trên đài, rõ cả tên mày cùng địa chỉ". Thời ấy, đài truyền thanh Hà Nội có mục đọc kết quả xổ số và cả tên người trúng giải.
- Vậy là anh em xúm lại để được khao. Chiều nay, chiều mai, chiều ngày kia... uống hết nhẵn cả 12 triệu, thậm chí "lõm" thêm 5 triệu. - Bình hể hả kể - Nhưng chả tiếc, lộc mà, lộc của thằng Linh nó cho... Và nói thật với ông, tôi thấy quá sướng!
N.T.T
Cô Thục đến rất sớm
Anh Tư Lời (trái) thắp hương
Bàn thờ Anh hôm nay
Chị Quyên với thầy trò ta
Thật thân tình, gần gũi
Anh Tư Lời sang cụng li
